Forumun ikinci gününde gerçekleştirilen “Algoritmik Çağda Kontrol Kimde? Şirketler, Devletler, Vatandaşlar” başlıklı oturumda konuşan İletişim Başkanı Duran, dev teknoloji şirketlerinin bilgi akışı ve toplumsal hafıza üzerindeki tekelleşmesine sert tepki gösterdi. Duran, Türkiye açısından meselenin doğrudan bir dijital egemenlik ve insan hakkı meselesi olduğunu vurguladı.
"Eşik Bekçisi Editörlerin Yerini Hesapsız Algoritmalar Aldı"
Gelişen teknolojiyle birlikte medyadaki denetim mekanizmalarının dönüştüğünü ifade eden İletişim Başkanı Duran, geleneksel gazetecilikteki insani sorumluluğun kaybolduğuna dikkat çekti:
"Gazetecilikte onlarca yıl boyunca 'eşik bekçileri' yani editörler vardı. Her editoryal kararın arkasında adı ve kimliği belli, kararlarının hesabı sorulabilen bir insan bulunuyordu. Bugün ise bu eşik bekçisinin yerini giderek algoritmalar aldı. Karşımızda hesap sorabileceğimiz bir yüz yok. Yanıltıcı bir iddia dakikalar içinde kıtaları aşabilirken, doğrulanmış hayati bir haber bir algoritma nedeniyle insanlara hiç ulaşamayabiliyor. Algoritmalar tarafsız değildir; arkalarında ticari ve siyasi tercihler vardır."
Gazze Örneği: "Hakikat Görünmez Kılındığında Dezenformasyon Güçlenir"
Büyük dijital platformların Filistin ve Gazze konusunda uyguladığı sansür ve kısıtlamaları eleştiren Duran, sahada canı pahasına çalışan basın mensuplarının emeklerinin algoritmik engellere takıldığını belirtti:
Saha Basınının Bedeli: Anadolu Ajansı kameramanı Muntasır es-Savvaf'ın Gazze'de şehit olduğunu, TRT Arabi kameramanı Sami Şehade'nin ise bacağını kaybettiğini hatırlatan Duran, bu kahramanca belgelenen hakikatlerin platformlarca silindiğini veya etiketlendiğini ifade etti.
Algoritmik Sansür: Hakikatin üstü örtüldüğünde dezenformasyonun daha fazla alan bulduğunu belirten Duran, bilginin serbest dolaşımının tarafsız ilkelerle korunması gerektiğini söyledi.
"Tekno-Feodalizm" Tehlikesine Karşı 3 Temel İlke
Küresel teknoloji devlerinin toplumsal kanaatleri biçimlendirme çabasını "tekno-feodalizm" kavramıyla açıklayan İletişim Başkanı Burhanettin Duran, teknolojinin insanlığın hizmetinde kalabilmesi için 3 altın ilkeyi sıraladı:
Hesap Verilebilirlik: Şeffaf bir algoritmik yapı kurulmalı, şirketler içerik kısıtlama kararlarının hesabını verebilmelidir.
Algoritmik Dağıtımda Adalet: İfade özgürlüğü ve bilgiye erişim hakkı, milliyet veya coğrafyadan bağımsız olarak herkese eşit sunulmalıdır.
Çoğulculuk: Dijital dünya hiçbir ülkenin veya şirketin hegemonyasında olmamalıdır. Sayın Cumhurbaşkanımızın "Dünya beşten büyüktür" iradesi gibi, dijital dünya da bir avuç teknoloji şirketinden büyüktür.