Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Başkanlığımızda düzenlenen "Bağımlılığa Dur De: Yasa Dışı Bahis ve Kumar Bağımlılığıyla Mücadele" panelinde yaptığı konuşmada, bağımlılığın insanın kendisini tükettiği bir alan hâline geldiğini belirtti.
Her bir birey için çok ciddi ailevi ve toplumsal sonuçlar doğuran bir olguyla karşı karşıya olunduğunu belirten İletişim Başkanı Duran, "İnsanın kendinden başlayarak bütün bir çevresini çürüten bağımlılık, hiçbir surette bir özgürlük meselesi ya da bir tercih meselesi değildir." dedi.
Dijital çağın, insan davranışlarını dönüştürdüğünü, bağımlılık biçimlerini de tekrar tanımlayarak dönüşüm sürecini devam ettirdiğini söyleyen İletişim Başkanı Duran, eskiden bağımlılık dendiğinde akla kimyasal bağımlılık geldiğini, şimdi ise davranışsal bağımlılıkların eklenerek yaygın hâle gelmeye başladığını vurguladı.
Eskiden mekâna bağlı bir kumar bağımlılığı olduğunu ve fiziksel erişimin kısıtlanarak bu durumun kontrol altına alınmaya çalışıldığını söyleyen İletişim Başkanı Duran, şunları söyledi:
"Ancak bugün ciddi bir kırılma yaşıyoruz. Artık küresel ağların ve algoritmik tasarımların ürünü olan dijital kumardan bahsediyoruz. Mobil araçların 'sürekli erişebilirlikle' oluşturduğu 'anlık tatmin' ve 'ödüllendirme' hayatın her alanına sirayet etmekte, yüksek erişim ve 'anonimlik' yani kişinin gerçek hayatta kumar oynuyor olarak etiketlenmemesi bir yandan bağımlılığa eşlik eden yalnızlaşma duygusunu da beslemektedir. Uygulamaların 'sonsuz akışı' bireylerin sanal dünyadaki sahte cenneti, aslında bütün bunlar bir felaketin işareti. Literatürde 'karanlık desenler' olarak adlandırılan bu 'oyunlaştırılmış uygulamaların' tasarım stratejileri, kullanıcıları sonsuz olarak akışta tutmayı hedeflemekte. İnsan zihninin nasıl çalıştığını bilerek oluşturulmuş stratejilerle manipülasyon yapmakta ve maalesef modern toplumların karşı karşıya olduğu yeni bir halk sağlığı sorunuyla hepimiz yüz yüzeyiz."
"Ahlaki çöküş işareti olarak değerlendirilmeli"
İletişim Başkanı Duran, yapılan araştırmaların dijital kumar ve sanal bahisin borçlanmaya dayalı şiddet vakalarını, artan suç oranlarını ve intiharları da beslediğini gösterdiğini vurguladı.
Yeşilay Cemiyeti'nin 2025 yılı verilerine göre dijital kumar bağımlılığı tedavisi için başvuranların sayısının geçmiş yıllara göre keskin bir artış gösterdiğini belirten İletişim Başkanı Duran, "Maalesef, yine bu verilere göre dijital kumar ve sanal bahis, en büyük sermayemiz olan, en büyük gücümüz olan gençlerimizi tehdit etmektedir. Devletimiz, gençlerimizi bu sanal tacirlerin dünyasında savunmasız bırakmayacak ve bağımlılığa 'dur' diyecektir." dedi.
Yasa dışı bahis ve kumarın, görece yeni bir alan olsa da çok iyi analiz edilmesi gereken bir mesele olduğuna dikkati çeken İletişim Başkanı Duran, bu sistemde tek kazananın algoritmalarla bu sistemi hesaplayan, planlayan mecralar olduğunu kaydetti.
Bu mecraların, kişilerin felaketlerinden kendilerine yeni finans alanları açtığını ifade eden İletişim Başkanı Duran, "Hâlbuki sonuç ne? Toplumsal yıkım, yıkılan yuvalar, sönen ocaklar, kaybolan hayatlar. Bu sebeple yasa dışı bahis ve kumarın sadece bir maddi istismar konusu olduğunu düşünmemeliyiz. Toplumu topyekûn hedef alan bir ahlaki çöküş işareti olarak değerlendirilmeli." ifadelerini kullandı.
Bu alanın ortaya çıkardığı sınamalar karşısında dünyada üç temel yaklaşımın öne çıktığını söyleyen İletişim Başkanı Duran, bunların "tamamen yasaklamayı tercih edenler", "düzenleme ve lisanslama yoluna gidenler" ve "bu alanı doğrudan devlet denetimi altında tutmayı tercih edenler" olduğunu söyledi.
İletişim Başkanı Duran, yasaklama ile devlet denetimi arasında şekillenen bu yaklaşımların, her birinin kendi tartışma alanını beraberinde getirdiğini ifade etti. Netice olarak sonuç almanın hedeflendiğini belirten İletişim Başkanı Duran, etkili metodun hangisi olduğuna dair, tüm dünyanın tartıştığını belirtti.
Yasakların, VPN kullanımı gibi yöntemlerle kolaylıkla aşılabildiği gerekçesiyle eleştirildiğini, devlet kontrolüne dayalı modellerin ise söz konusu alanı devlet eliyle meşrulaştırdığı yönündeki eleştirilere konu olduğunu vurgulayan İletişim Başkanı Duran, şunları kaydetti:
"Bu noktada şunu ifade etmek isterim, bizim için 'yasa dışı' olarak nitelendirdiğimiz bu alanda, devletimiz, tüm birimleri ile gerekeni yapmaktadır. Burada gerçekten özellikle son dönemde çok etkin bir mücadele yürütülmektedir. Lakin yasakların ötesinde, sanal davranışların neden bağımlılığa dönüştüğünü anlamak ve bu yönde bütüncül politikalar geliştirmek gerekiyor. Bu da devletin vazifesidir. İşte bugün burada bu panelde çok kıymetli katılımcılarla bu politikaların oluşması için hep birlikte gayret göstereceğiz. Zira hepinizin bildiği gibi bir bağlantıyı yok ettiğinizde aynı içerik başka bir bağlantıda zuhur ediyor. Yani hesapları kapatmakla bunun sonu gelmiyor. Sanal davranışlar hangi noktada bağımlılığa dönüşüyor, bu davranışlara eşlik eden duygular nelerdir, mesela yalnızlık mı, aile bağlarının kopukluğu mu, kolaycılık mı, ödül mekanizması mı? Bütün bu soruları insan psikolojisinin derinliklerine inerek cevaplandırmak ve bir farkındalık oluşturmak zorundayız."
"Doğru alışkanlıkların edinilmesini temin etmek durumundayız"
Bağımlılığın tek başına bireysel bir sorun olarak ortaya çıkmadığını belirten İletişim Başkanı Duran, arkasındaki davranış kalıplarını görmeden, iyileşme damarlarını canlı tutmadan, etkin bir mücadele gerçekleştirilemeyeceğini vurguladı.
Uzmanların, bağımlılık biçimlerinin ister kimyasal ister dijital ve davranışsal olsun, bağımlılıkların nörobiyolojik yapısının birbirine çok benzediğini tespit ettiğini kaydeden İletişim Başkanı Duran, bu durumun arkasında çağın metaya, imaja, ödül mekanizmalarına ve dopamine dayalı yaşam biçiminin bulunduğunu belirtti. İletişim Başkanı Duran, şöyle devam etti:
"Kısa yoldan zenginleşmeyi ve gösterişli yaşam tarzlarını sergilemeyi kendi profillerinde paylaşanlar ne yazık ki milyonlarca takipçi bulabiliyor. Bu da aslında başka bir tehlikenin tezahürüdür. Gençlere örnek gösterilen bu hayatların görünmeyen bedeli ise sanal bahis ve kumar bağımlılığı olmaktadır. Zira, 'tabiat boşluk kabul etmez' bu gerçekten yola çıkarak, gençlerimizin kalplerinde ve zihinlerinde onlara üretken doğru davranışları göstermek durumundayız. Doğru alışkanlıkların edinilmesini temin etmek durumundayız."
"Bahis sarmalında yitip gitmelerine elbette gönlümüz müsaade etmez"
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın "pozitivist, maddiyatçı bir anlayışla yetişen nesiller için zararlı alışkanlıklar ve bağımlılık bir el uzatımı mesafesindedir." sözüne değinen İletişim Başkanı Duran, gençleri doğru alışkanlıklara yönlendirmek durumunda olduklarını ifade etti.
Gençleri, spordan eğitime ve üretken eğlence alanlarının hepsine yönlendirmeleri gerektiğini belirten İletişim Başkanı Duran, "Gençlerimizin yapay zekadan kod yazmaya, kendi kültür ve medeniyetinin dijital ortamdaki temsili gibi konulara odaklanması bizim yönlendirmemiz gereken alanlardır. Bunlar varken sanal bahis sarmalında yitip gitmelerine elbette gönlümüz müsaade etmez." dedi.
Türkiye'nin son yıllarda attığı, "Terörsüz Türkiye" süreci, uluslararası alanda aktörleşme, savunma ve enerji yatırımları adımlarının gelecekte gençler için müreffeh bir Türkiye üretme amacıyla yapıldığını vurgulayan İletişim Başkanı Duran, "Bizim gibi dünyada yükselen bir güç olan, iddiası olan bir ülkede, dünyaya söyleyecek sözü olan bir ülkede Cumhurbaşkanımızın ifadeleriyle 'dünya beşten büyüktür' ve 'daha adil bir dünya mümkün' diyen bir ülkede gençlerimizi, vatandaşlarımızı sanal bahis baronlarına kaptırmamız söz konusu olamaz. Onların bu bataklıklarını kurutmak için elimizden geleni yapmak durumundayız." değerlendirmesinde bulundu.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın liderliğinde oluşturulan Türkiye Yüzyılı vizyonunun sanal alanda oluşan bahse konu riskler ve güvenlik mimarisi içinde de önemli bir yer tuttuğunu söyleyen İletişim Başkanı Duran, şunları kaydetti:
"2025 yılında Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın öncülüğünde 'Sanal Ortamda Yasa Dışı Bahis, Şans Oyunları ve Kumarla Mücadele Eylem Planı' hayata geçirildi. Bildiğiniz gibi bu eylem planının koordinasyonu da bugün burada bizleri teşrifleriyle onurlandıran Cumhurbaşkanı Yardımcımız Sayın Cevdet Yılmaz tarafından yürütülmektedir. Bu eylem planı çerçevesinde devletin bütün birimlerinde koordineli ve sürekli bir mücadele için önemli bir dinamizm yakalanmıştır. Bu çalışmalar konuyu çok yönlü ve bütüncül bir yaklaşımla ele almakta ve ayrıca mücadelede de ortak bir dil oluşturmaktadır. Nitekim Sayın Cumhurbaşkanımızın geçen nisan ayında ifade ettikleri üzere, eylem planımızın 6 aylık verilerine göre, alınan idari, mali ve hukuki tedbirler sayesinde ciddi bir kontrol sağlanmıştır."
"Yaygınlığının altını çizen bir dil kullanmaktan kaçınmalıyız"
İletişim Başkanı Duran, yasa dışı kumar ve bahis alanında farkındalığın artırılması ile kamuoyunun doğru bilgilendirilmesinin çok önemli olduğunu vurguladı.
İletişim Başkanlığının konuya ilişkin özel bir faaliyet yürüttüğünü söyleyen İletişim Başkanı Duran, "Bağımlılıkla ilgili bir konuyu ele alırken hikâyeleri detaylandıran, yol yordam öğreten, adres gösteren, yaygınlığının altını çizen bir dil kullanmaktan kaçınmalıyız." dedi.
Bu yolla, bazen "ibret olsun" diye yaygınlaştırılan hikâyelerle normalleşmenin yolunun açılabileceğini söyleyen İletişim Başkanı Duran, İletişim Başkanlığı olarak bu konuda farkındalığın artması için bir süredir yayınlar, programlar ve etkinliklerle sahada olduklarını söyledi.
Bu kapsamda, "21. Yüzyılda Türkiye'nin Bağımlılıklarla Mücadele Seferberliği" eserleriyle devletin tüm mekanizmalarıyla yürüttüğü topyekûn mücadeleyi kayıt altına aldıklarını söyleyen İletişim Başkanı Duran, şu ifadeleri kullandı:
"Yakın zamanda gerçekleştirdiğimiz 'Sosyal Medyada Sorumluluk, Özgürlük ve Güvenlik' paneliyle dijitalleşmenin imkanlarının yanı sıra bizim sorumluluklarımızı da hatırlattık. Sonrasında düzenlediğimiz 'Uyuşturucuyla Mücadelede Kararlı Devlet, Güvenli Türkiye' panelinde bağımlılıkların sosyal yapımıza ve geleceğimize olumsuz tesirlerine işaret ettik. Bugünkü panelimizde bu bağlamda inanıyorum ki çıkacak sonuçlarla 'bağımlılığa dur' amacıyla önemli bir faktör oluşacaktır. 'Yasa dışı kumar ve sanal bahisle' mücadelede ortak bir dil, hassasiyet ve farkındalık oluşmasına katkıda bulunacağız. Doğru bilgiye dayanan, korkuyu değil farkındalığı artıran, bağımlılığı teşhir etmek yerine bağımlılıkla mücadeleyi güçlendiren çalışmalarımızın ortak sorumluluk bilinciyle ve kararlılığıyla devam etmesini temenni ediyorum."
Programa, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar, İçişleri Bakan Yardımcısı Ali Çelik, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanı Mehmet Daniş, TRT Genel Müdürü Mehmet Zahid Sobacı, Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) Başkanı Hasan Kaymak, AA Genel Müdür Yardımcısı ve Genel Yayın Yönetmeni Yusuf Özhan, Yeşilay Genel Başkanı Mehmet Dinç ile çok sayıda davetli katıldı.
Öte yandan İletişim Başkanı Duran, NSosyal hesabından yayımladığı mesajla panele ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
İletişim Başkanı Duran, yaptığı paylaşımda şu ifadelere yer verdi:
“Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığımız tarafından düzenlenen ‘Bağımlılığa Dur De! Yasa Dışı Bahis ve Kumar Bağımlılığıyla Mücadele Paneli’nde; dijital çağın beraberinde getirdiği yeni bağımlılık biçimlerini, yasa dışı bahis ve sanal kumarın bireyler, aileler ve toplum üzerindeki etkilerini ve bu alanda yürütülen mücadeleyi ele aldık.
Dijital çağ, bağımlılık biçimlerini de dönüştürüyor. Küresel ağlar ve algoritmik tasarımlar üzerinden yaygınlaşan dijital kumar ve sanal bahis, özellikle gençlerimiz açısından ciddi bir risk oluşturuyor. Bu nedenle bağımlılığın yalnızca bireysel bir sorun olmadığını, aileleri ve toplumu da etkileyen çok yönlü bir mesele olduğunu görmek gerekiyor.
Yasa dışı bahis ve kumarla mücadelede yalnızca erişimi engelleyen tedbirlerle yetinmemeli; sanal davranışların hangi noktada bağımlılığa dönüştüğünü, bu davranışların arkasındaki nedenleri ve gençlerimizi bu risklerden nasıl koruyacağımızı da ele almalıyız. Bu mücadele, devletimizin tüm kurumlarının ortak sorumluluğudur.
Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde 2025 yılında hayata geçirilen ‘Sanal Ortamda Yasa Dışı Bahis, Şans Oyunları ve Kumarla Mücadele Eylem Planı’ kapsamında devletimizin tüm kurumlarıyla koordineli ve sürekli bir mücadele yürütülüyor. Başkanlığımız olarak bizler de doğru bilgiye dayanan, korkuyu değil farkındalığı artıran ve bağımlılıkla mücadeleyi güçlendiren bir iletişim anlayışını önemsiyoruz.
Bu vesileyle panelimizi teşriflerinden dolayı Cumhurbaşkanı Yardımcımız Sayın Dr. Cevdet Yılmaz’a şükranlarımı sunuyor; fikirleri, tespitleri ve katkıları için kıymetli panelistlerimize ve misafirlerimize teşekkür ediyorum. Panelimizin yasa dışı bahis ve sanal kumarla mücadelede ortak bir dil, hassasiyet ve farkındalık oluşmasına katkı sunmasını diliyorum.”
İletişim Başkanı Duran’ın, konuya ilişkin NSosyal hesabından yayımladığı bir diğer videolu mesajında ise şu ifadeler yer aldı:
“Yasa dışı bahis ve kumar şebekeleri, dijital mecralar ve anlık mesajlaşma ağları üzerinden sundukları sahte kazanç vaatleriyle yalnızca bireysel ve maddi bir kayba değil; aile birliğimize, toplumsal huzurumuza ve insan iradesine doğrudan kastetmektedir; bu tehdide karşı tek ses olup ‘Bağımlılığa Dur De’ diyerek geleceğimize sahip çıkmalıyız.
Kolay ve zahmetsiz kazanç illüzyonuyla kurgulanan bu sinsi tuzaklar; zamanla fertleri sosyal çevresinden koparan, derin finansal ve psikolojik tahribatlara yol açan modern bir bağımlılık tehdidine dönüşmektedir.
Devletimiz; adli, idari, mali ve siber alanlardaki kararlı denetimlerini, erişim engellerini ve operasyonel mücadelesini tavizsiz sürdürürken organize suç ağlarına karşı en güçlü kalkanımız, fertlerimizin siber farkındalığı ve toplumun omurgası olan aile kurumumuzun dirayetidir.
Alın terini, emeğin kutsallığını ve sevdiklerinizle paylaştığınız huzurlu yarınları sahte vaatlerin gölgesinde bırakmayın; dijital tuzaklara karşı hep birlikte teyakkuzda olalım.”
KAYNAK:İLETİŞİM BAŞKANLIĞI